Drugspreventie heeft als doel het voorkomen of uitstellen van (eerste) gebruik van drugs en het voorkomen van problemen die het gevolg zijn van drugsgebruik. Om deze doelen te bereiken is een uitgebreide waaier aan effectieve interventies beschikbaar in Nederland. Deze interventies worden aangeboden in verschillende settingen, zoals op scholen, online en in het uitgaansleven, over het algemeen vanuit de preventieafdelingen van verslavingszorg instellingen. Nationaal en internationaal is er veel onderzoek gedaan naar de effectiviteit van preventieve interventies en in het drugspreventie veld wordt zoveel mogelijk met deze wetenschappelijke standaarden gewerkt [1,2,3].
Inleiding
Steeds vaker valt echter op dat ook andere partijen een rol oppakken op het gebied van drugspreventie. Mede in navolging van de media-aandacht rond sommige ‘nieuwe’ drugs, en als gevolg van de groeiende aandacht voor ondermijnende criminaliteit, lijkt bij sommige partijen de behoefte te ontstaan om ‘iets’ te doen tegen drugsgebruik. Vaak vanuit het onderbuikgevoel dat iets beter is dan niets.
Vooral van middelbare scholen valt op dat zij soms kiezen voor een preventieaanbod buiten de reguliere paden van de verslavingszorg. Bijvoorbeeld door een politieagent voorlichting te laten geven in de klas. Er zijn zelfs politieregio’s en scholen die geld steken in de ontwikkeling van (online) games over drugs en drugscriminaliteit. Dit alles met als doel preventie van drugsgebruik en drugscriminaliteit. Helaas is de rode draad in deze voorlichtingen en games vaak dezelfde: ze moeten leiden tot ‘bewustwording’ van de risico’s van drugsgebruik (en criminaliteit). De gedachte daarbij lijkt te zijn dat als er maar voldoende gewaarschuwd wordt, kinderen het wel uit hun hoofd zullen laten om ooit drugs te gaan gebruiken. Daarnaast bereikt een dergelijke interventie natuurlijk veel kinderen in één keer en is het een zichtbare actie, die goed staat in de media en naar de ouders toe. Er is alleen één belangrijk nadeel: dergelijke voorlichting leidt niet tot minder drugsgebruik. Sterker nog: het kan negatieve effecten hebben en bijvoorbeeld leiden tot méér gebruik [4,3]. Drugsvoorlichting in de klas is dus lang niet altijd een goed idee. In dit stuk zetten wij uiteen waarom.