U hebt het eerste nummer in handen van onze zesde jaargang, een themanummer over screening en diagnostiek. Het is een onderwerp dat gemengde gevoelens oproept, zowel bij de zorggebruikers als bij de behandelaars.
Screening is namelijk een wapen dat voor controle gebruikt kan worden en dus de mogelijkheid geeft om ‘betrapt’ te worden. De diagnose verslaving blijft omgeven door hardnekkige stigma’s, zoals eigen schuld, slechte wil, maatschappelijke schade, het financieren van de drugsmaffia en recent de twijfel aan de waardigheid om moeder te zijn. Zo’n diagnose wil eigenlijk niemand. Toch lezen we in het ervaringsverhaal over Stichting De Skuul dat diagnostiek ook als positief kan worden ervaren.
Behandelaars hebben het er ook niet altijd gemakkelijk mee. Screening vraagt voorlopig nog niet te veel werk, maar dan willen we wel vals-positieve resultaten vermijden. Daar schrijven Joostens en Bakusic over. En Wood en collega’s hebben het over de ontwenningsschalen, die we bij alcohol al langer kennen en die nu ook beschikbaar worden gesteld bij de afkick van gamma-hydroxyboterzuur (GHB).
Diagnostiek wordt vaak geassocieerd met lange vragenlijsten en gestructureerde interviews. Het wetenschappelijk onderzoek richt zich echter meer en meer op de associatie van verslaving met andere problematieken, zoals ADHD, ASS, trauma, psychose, persoonlijkheidsstoornissen, gedragsverslavingen… Ook in onze vaste rubriek ‘Abstract verpakt’ wordt dat duidelijk.
Meer inzicht in de complexiteit van de zorgvrager geeft uitzicht op gepersonaliseerde behandelingen. Want wat de comorbide stoornis ook moge wezen, het is duidelijk dat een geïntegreerde behandeling een betere uitkomst mogelijk maakt. Trauma dat bij veel mensen met een middelengebonden stoornis als kwetsbaarheidsfactor aanwezig is maar vaak ook de gebruiksgeschiedenis kleurt, krijgt de laatste tijd meer aandacht. Hier kan een vragenlijst ervoor zorgen om dit niet over het hoofd te zien, ook als het niet spontaan gerapporteerd wordt. Bardyn en collega’s maakten er een overzichtsartikel over.
Maar starten doen we met de ontwikkeling van een nieuw meetinstrument voor screening, monitoring en evaluatie in de Nederlandse verslavingszorg, het MoVIN-project (Modernisering Verslavingszorg Instrumentarium Nederland), door Koers en anderen beschreven.
Veel leesvoer dat u aan het denken kan zetten.
Geniet ervan.
Frieda Matthys, hoofdredacteur