Ga naar de inhoud

Overzicht

Rooksignalen

Bevorderende en belemmerende factoren bij de invoering van een rookvrije verslavingszorg

In het Nationaal Preventieakkoord is in 2018 vastgelegd dat in 2030 de gehele zorg rookvrij is [1]. Door verslavingszorginstellingen, aangesloten bij Verslavingskunde Nederland (VKN), werd in 2018 de ambitie uitgesproken om al in 2020 rookvrij te zijn; de Nederlandse ziekenhuizen en GGZ-­instellingen gaan uit van 2025.

Inleiding

Tabaksgebruik is een belangrijke oorzaak van vermijdbare ziektelast en overlijden [1]. Desondanks rookte nog altijd 20,6% van de Nederlandse volwassenen in 2021, waarvan 15,2% dagelijks [2]. De verslavingszorg heeft een bijzondere verantwoordelijkheid in het verminderen van het rookgedrag van haar cliënten, mede omdat het aantal rokende cliënten bijzonder hoog is [3]. Internationaal gaat het om 84% van de cliënten die rookt ten opzichte van 31% rokers in de bevolking. Daarbij blijkt het percentage rokers onder medewerkers in de verslavingszorg ook relatief hoog (26%–45%) [3,4]. Tot slot heeft roken een negatieve invloed op het effect van verslavingsbehandelingen [5,6].

Je moet ingelogd zijn om de rest van de inhoud te bekijken. Alsjeblieft . Geen lid? Join Us

Over kansen en gokken

Waar we soms best wat genuanceerder mogen denken, vraag ik me af of we op andere momenten niet beter het beestje bij de naam kunnen noemen. Zo heb ik me de afgelopen maanden verbaasd over de discussie omtrent de regulering van kansspelen op afstand. Waarom noemen we dit niet gewoon online gokken? Kansspelen klinkt een stuk aaibaarder, dat moet gezegd worden. Maar willen we kansspelen op afstand reguleren of gaan we inzetten op het voorkomen van een gokverslaving?

Je moet ingelogd zijn om de rest van de inhoud te bekijken. Alsjeblieft . Geen lid? Join Us

Abstract verpakt

ADHD-behandeling leidt niet tot verslaving

Sommige artsen en ouders zijn huiverig om stimulantia te geven aan kinderen die ADHD hebben. Eén van de redenen voor deze terughoudendheid is de angst dat het gebruik van methylfenidaat of amfetamines kan leiden tot verslaving. Of deze vrees terecht is, werd onlangs onderzocht in twee grote cohortstudies in de Verenigde Staten (McCabe et al., 2023) en in Canada (Molina et al., 2023). Deze grote studies (resp. 470 en 579 jongeren) danken hun kracht aan de jarenlange opvolging. Beide studies concluderen dat stimulantiagebruik niet is geassocieerd met middelenmisbruik op latere leeftijd, maar vinden ook geen protectief effect van de medicatie naar verslaving toe. McCabe et al. geven wel aan dat het misbruiken van stimulantia een indicator is voor later druggebruik; dit dient dus goed te worden opgevolgd.

McCabe, S.E., Schulenberg, J.E., Wilens, T.E., Schepis, T.S., McCabe, V.V., & Veliz, P.T. (2023). Cocaine or Methamphetamine Use During Young Adulthood Following Stimulant Use for Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder During Adolescence. JAMA network open, 6(7), 2322650. https://doi.org/10.1001/jamanetworkopen.2023.22650

Molina, B.S.G., Kennedy, T.M., Howard, A.L., Swanson, J.M., Arnold, L.E., Mitchell, J.T., Stehli, A., Kennedy, E.H., Epstein, J.N., Hechtman, L.T., Hinshaw, S.P., & Vitiello, B. (2023). Association Between Stimulant Treatment and Substance Use Through Adolescence Into Early Adulthood. JAMA psychiatry, e232157. https://doi.org/10.1001/jamapsychiatry.2023.2157

 

Je moet ingelogd zijn om de rest van de inhoud te bekijken. Alsjeblieft . Geen lid? Join Us

Een geval van kortdurend bupropion-misbruik middels snuiven

Bupropion wordt doorgaans gezien als een veilig antidepressivum zonder misbruikpotentieel. Wij brengen de casus van een man met een stoornis in het gebruik van cocaïne, die gedurende enkele dagen bupropion begon te snuiven om eenzelfde effect als cocaïne te verkrijgen. Na enkele dagen wist de man dit gebruik weer te stoppen omdat hij zich, na een korte high, gedurende meerdere uren emotioneel zeer slecht voelde. Hoewel zeldzaam dient de clinicus erop verdacht te zijn dat bupropion misbruikt kan worden en wat voor gevolgen dit kan hebben.

Je moet ingelogd zijn om de rest van de inhoud te bekijken. Alsjeblieft . Geen lid? Join Us

Behoeftepeiling dubbele diagnose in het beschermd wonen

Veel mensen met een psychische kwetsbaarheid gebruiken middelen. Een verslaving hebben naast een psychische aandoening wordt ‘dubbele diagnose’ genoemd. In het beschermd wonen (BW) komt een dubbele diagnose vaak voor1, maar hoe deze bewoners begeleid worden, verschilt tussen instellingen. Al in 2001 deed het Trimbos-instituut onderzoek naar behandeling van dubbele diagnose en ontwikkelde het naar aanleiding daarvan een basisprogramma [1]. Tien jaar later verscheen op initiatief van het Landelijk Expertise Centrum Dubbele Diagnose (LEDD) de Handreiking ‘Het vormgeven van woonbegeleiding aan mensen met een dubbele diagnose’ [2]. Knelpunten die toen naar voren kwamen, waren een suboptimale samenwerking tussen behandelaren van de ggz en verslavingszorg, kennisgebrek over dubbele diagnose bij veel woonbegeleiders en ontoereikende woonvormen voor mensen met een dubbele diagnose.

Je moet ingelogd zijn om de rest van de inhoud te bekijken. Alsjeblieft . Geen lid? Join Us

MOTI-4

De implementatie en disseminatie van een evidence-based cannabisinterventie in Nederland

In dit artikel wordt de ontwikkeling, RCT en implementatie van Moti-4 beschreven. Moti-4 is oorspronkelijk een interventie gericht op problematisch cannabisgebruik onder kwetsbare adolescenten en maakt gebruik van motiverende gespreksvoering, zelfcontrole en versterking van gedragscontrole. Na het ontwikkeltraject zijn 27 Nederlandse preventiewerkers opgeleid om de Moti-4-RCT uit te voeren met 131 Nederlandse jongeren van 14-24 jaar, die in de voorafgaande maand cannabis hadden gebruikt. De studie toonde aan dat Moti-4 een effectieve interventie is om cannabisgebruik bij jongeren te verminderen.

Inleiding

In dit artikel wordt de aanleiding, ontwikkeling en implementatie van de Nederlandse preventieve cannabisinterventie Moti-4 beschreven. Na de Tweede Wereldoorlog is cannabis wereldwijd de meest gebruikte illegale drug geworden [1]. Dit fenomeen deed zich ook voor in Nederland [2]. De meeste mensen gebruiken cannabis tijdens de adolescentie, met het hoogste gebruik op het einde van de adolescentie en de vroege volwassenheid. De meeste gebruikers ondervinden geen duidelijke negatieve gevolgen, maar sommigen ondervinden problemen in verband met frequent gebruik.

Je moet ingelogd zijn om de rest van de inhoud te bekijken. Alsjeblieft . Geen lid? Join Us

Gunstige effecten van opioïdrotatie naar buprenorfine/naloxon bij patiënten met chronische niet-kankergerelateerde pijn en stoornis in het gebruik van opioïden

Patiënten met chronische niet-kankergerelateerde pijn (CNKP) gebruiken regelmatig langdurig voorgeschreven opioïden. Soms leidt dit tot een stoornis in het gebruik van opioïden (SGO). Dit onderzoek beschrijft de effecten van opioïdrotatie naar buprenorfine/naloxon (BuNa) op opioïdmisbruik, zucht, pijn, hyperalgesie, depressie, angst en stress, en kwaliteit van leven bij 43 patiënten met CNKP en SGO. 

Inleiding

In Nederland hebben meer dan 2 miljoen volwassenen chronische pijn [1]. Chronische niet-kankergerelateerde pijn (CNKP) is gedefinieerd als pijn die persisteert of terugkeert gedurende meer dan drie maanden en niet het gevolg is van een oncologische aandoening [2]. Ondanks dat opioïden frequent worden voorgeschreven voor patiënten met CNKP, zijn ze, in tegenstelling tot voor acute pijn, niet bewezen effectief [3]. Langdurig gebruik van opioïden kan gepaard gaan met bijwerkingen, zoals maag-darmklachten (obstipatie), slaapstoornissen, sufheid, stemmingsklachten, ademhalingsdepressie en een lagere kwaliteit van leven [4, 5]. Daarnaast is er risico op overdosering [5, 6]. Langdurig gebruik van opioïden kan leiden tot tolerantie en opioïd-geïnduceerde hyperalgesie [7]. Deze hyperalgesie is een paradoxaal proces, veroorzaakt door langdurig gebruik van opioïden waarbij het zenuwstelsel sensitiever wordt voor pijn. Dit kan zorgen voor een verhoogde opioïdbehoefte. 

Je moet ingelogd zijn om de rest van de inhoud te bekijken. Alsjeblieft . Geen lid? Join Us

Het her/veroveren van zeggenschap

Artikelen met narratieven op weg naar een gedeelde werkdefinitie van herstel

In deze serie artikelen verschijnt het eerste artikel onder bovenstaande titel. Hierin geven we een aanzet om het narratief van ervaringen en ervaringsdeskundigheid bloot te leggen over waardigheid, mensenrechten en burgerschap. Aanleiding tot deze zoektocht is het ontbreken van een gedeelde (cliënten en hun naasten, zorgaanbieders, financiers en anderen) werkdefinitie en omschrijving van herstel, en de praktijk die we in ons professioneel bestaan hebben ervaren.

Inleiding

De in Nederland ontwikkelde zorgstandaarden1 met herstel als uitgangspunt worden slechts mondjesmaat toegepast. Ook ligt in de huidige zorg het accent te zwaar op klinisch herstel2 en te weinig op de andere aspecten van herstel, in het bijzonder maatschappelijk herstel. Daarin zien we onder andere het hiërarchisch rangschikken van (wetenschappelijke) kennis en het grotendeels ontbreken van contextuele invloeden van zorg(programma’s). Vanwege het ontbreken van consensus over de kern en afbakening van het afhankelijkheidssyndroom, onder meer door het schuren tussen bijvoorbeeld twee paradigma’s in de verslavingszorg, maar ook door maatschappelijke en institutionele exclusiemechanismen die de context sterk beïnvloeden3. Gebrekkige zeggenschapsverhoudingen, zowel voor cliënten als voor medewerkers, zorgen voor dilemma’s in de uitvoering van herstelondersteunende zorg. Deze moet op de persoon afgestemd zijn op basis van een vruchtbare coalitie tussen cliënten en diens naasten en de professional, zonder te vervallen in het Nederlandse polderen4.

Je moet ingelogd zijn om de rest van de inhoud te bekijken. Alsjeblieft . Geen lid? Join Us