Kwaliteit is een belangrijk begrip in de zorg. Het houdt in dat de zorg afgestemd is op de behoeften van de patiënt, gebaseerd is op de recente wetenschappelijke inzichten, en bovendien toegankelijk, effectief, veilig en… Lees verder »Kwaliteitscontrole in de verslavingszorg
De hernieuwde zichtbaarheid van rookbare cocaïne in Nederlandse steden heeft het debat over basecokeverstrekking nieuw leven ingeblazen. Dit essay onderzoekt die discussie vanuit een ecologisch perspectief, waarin de wisselwerking tussen middel, mens en milieu centraal staat. Op basis van een historische casestudie van de Rotterdamse drugsecologie wordt beschreven hoe veranderingen in gebruikerspopulaties, gebruikssettings, drugsmarkten en beleidscontexten de gevolgen van rookbare cocaïne mede hebben bepaald. Het essay concludeert dat basecokeverstrekking niet uitsluitend moet worden beschouwd als een farmacologische interventie, maar als onderdeel van een bredere ecologie van regulering.
Patiënt-gerapporteerde meetinstrumenten, de zogeheten PROMs (Patient-Reported Outcome Measures) en PREMs (Patient-Reported Experience Measures), die respectievelijk behandeluitkomsten (PROMs) en -ervaringen (PREMs) meten vanuit het perspectief van de patiënt, zijn waardevolle instrumenten bij het verbeteren van de kwaliteit en patiëntgerichtheid van zorg. In de verslavingszorg worden PROMs steeds meer ingezet, maar het gebruik van PREMs blijft vooralsnog beperkt. Bovendien is er nog weinig bekend over het verband tussen beide bij patiënten met een verslaving. Het doel van deze studie was om de relatie tussen behandelervaringen en kwaliteit van leven te onderzoeken, gemeten door middel van respectievelijk een PREM en een PROM, bij patiënten die recent een behandeling voor een alcohol- en/of drugsverslaving waren gestart.
Studenten lopen als ‘early adopters’ vaak voor op maatschappelijke trends. Groningse onderzoekers hebben een onderzoekslijn ontwikkeld waarin studenten van de Hanzehogeschool (‘studentonderzoekers’) al ruim tien jaar onderzoek doen onder Groningse studenten naar het gebruik van partydrugs en hun sociale normen rond dit gebruik. In dit artikel wordt aan de hand van het model ‘drug, set en setting’ van Zinberg [1] een overzicht gegeven in het gebruik van partydrugs, de factoren die hierbij een rol spelen en de normen hieromtrent onder studenten in Groningen.
Recent liet een van mijn patiënten me meelezen met een mailwisseling met een ervaringsdeskundige van een voor mij onbekende instelling voor verslavingszorg. Het begon opbouwend, steunend, motiverend, maar na een tijdje sloeg de toon om. De adviezen werden dwingender.
Eigen ideeën van mijn patiënt over andere behandelvormen werden weggewuifd, alsof ze niet gemotiveerd zou zijn of nog niet tot voldoende inzicht was gekomen om te begrijpen wat ze echt nodig had. Als ze de adviezen van de ervaringsdeskundige niet zou volgen, zou ze niet meer welkom zijn voor de vervolgbehandeling binnen de betreffende instelling. Bij het lezen van deze uitwisseling viel ik zowat van mijn stoel.
Het cannabis‑hyperemesis‑syndroom (CHS) kan bij chronische gebruikers leiden tot heftig recidiverend braken met zeldzame maar ernstige complicaties. In dit artikel beschrijven we een 23‑jarige man met langdurig hasj- en marihuanamisbruik, die zich presenteerde met herhaald braken en subcutaan emfyseem passend bij pneumomediastinum. Na vijf dagen conservatieve behandeling met intraveneuze hydratatie, maagbescherming, anti‑emetica en antimicrobiële therapie herstelde hij volledig. Systematische screening op cannabisgebruik én alertheid op CHS zijn aangewezen bij therapieresistent braken in zowel somatische als psychiatrische settings.
Dit artikel bespreekt de recente ontwikkelingen in het debat omtrent schermtoepassingen, pleit voor terughoudendheid bij het gebruik van de term ‘schermverslaving’ en stelt een alternatief voor.
Opioïdeverslaving gaat vaak gepaard met pijnklachten. De effecten van methadon en buprenorfine/naloxone op pijnproblematiek worden hier vergeleken in een gerandomiseerde studie bij 272 deelnemers. Over een periode van 24 weken ging in beide behandelgroepen de pijnscore omlaag, en in de eerste 9 weken leek de groep met buprenorfine/naloxone het beter te doen, om daarna voorbijgestreefd te worden door de methadonegroep. Dit verschil gold niet alleen voor de pijnscores, maar ook voor het pijngerelateerd functioneren van de deelnemers.
Lyman, K., Choi, J., Jutras-Aswad, D., Le Foll, B., Klaire, S., & Socias, M.E. (2026). Differential Impacts of Methadone and Buprenorphine/Naloxone on Pain-Related Outcomes Among People With Non-Heroin Opioid Use Disorder: Secondary Analyses From a Pragmatic Canadian Multisite Trial. Drug and alcohol review, 45(5), e70190. https://doi.org/10.1111/dar.70190
Er bestaan bij sommige behandelaars twijfels of het wel veilig is om ADHD-medicatie voor te schrijven bij mensen met een stimulantia-verslaving, gelet op het risico op overdoses. Bach con suis (2026) onderzochten het gevaar hiervoor middels een grote observationele studie in Zweden bij 3161 mensen met ADHD en een comorbide verslaving. De resultaten waren geruststellend: noch amfetaminederivaten, noch methylfenidaat, noch atomoxetine gaven een verhoogde kans op stimulantia-gerelateerde hospitalisaties. Deze studie suggereert dus dat ADHD veilig medicamenteus behandeld kan worden in deze populatie.
Bach, P., Franck, J., Hällgren, J., Widing, H., Gissler, M., & Westman, J. (2026). Prescription psychostimulants or atomoxetine and the risk of stimulant-related hospital admissions in adults with and without stimulant use disorder: a Swedish population-based within-individual observational study. The Lancet regional health. Europe, 65, 101658. https://doi.org/10.1016/j.lanepe.2026.101658
“Ik had mijn leven opgebouwd als een kaartenhuis. Dealen, liegen, mezelf en anderen voor de gek houden, voor de buitenwereld mooi weer spelen, maar o zo fragiel en bij goed observeren zeer doorzichtig. Twintig ballen in de lucht houden, en o wee als er één op de grond zou vallen.” Op zijn twintigste stort het kaartenhuis van Daniël Hertsenberg in elkaar. In deze bijdrage doet hij zijn verhaal.